Дотор мэдрэл

Дотор мэдрэлийн тасаг нь насанд хүрэгчдийн дотор эрхтэн, мэдрэлийн систем болон зүрх судасны өвчний үзлэг, оношилгоо, эмчилгээ, тогтмол хяналтыг нэг багийн зохион байгуулалтаар хүргэдэг. Эдгээр чиглэл нь эрсдэлт хүчин зүйл, хавсарсан өвчний хувьд хоорондоо нягт холбоотой тул нэг дор ажиллаж, үйлчлүүлэгчийг үзлэгээс эмчилгээ, сэргээн засах хүртэл тасралтгүй дагалддаг.

Дотор

Дотрын тасаг нь насанд хүрэгчдийн дотор эрхтэн, зүрх судас, бодисын солилцоо болон архаг өвчний оношилгоо, эмчилгээ, хяналтын зөвлөгөөг үзүүлдэг. Үйлчлүүлэгчийн зовуурь, үзлэгийн байдал, лаборатори болон дүрс оношилгооны хариу, хавсарсан өвчний мэдээлэлд үндэслэн тухайн хүнд тохирсон эмчилгээ, урьдчилан сэргийлэлт, тогтмол хяналтын төлөвлөгөөг боловсруулна.

Тус тасаг нь артерийн даралт ихсэлт, зүрх судасны эрсдэл, чихрийн шижин, хоол боловсруулах эрхтэн, бөөр, амьсгалын зам болон бусад архаг өвчний үед онош тодруулах, эмчилгээ тохируулах, өвчний хүндрэлээс сэргийлэхэд чиглэн ажилладаг. Мөн удаан хугацаанд эмийн эмчилгээ хийлгэж буй, олон төрлийн хавсарсан өвчтэй, шинжилгээний өөрчлөлт илэрсэн үйлчлүүлэгчдэд эмчийн хяналт, зөвлөгөө өгч, шаардлагатай тохиолдолд нарийн мэргэжлийн эмч, нэмэлт шинжилгээ, хэвтэн эмчлүүлэх тусламжтай уялдуулна.

Монгол Улсад халдварт бус өвчин, ялангуяа зүрх судасны өвчин, даралт ихсэлт, чихрийн шижин, таргалалт зэрэг эрсдэлт хүчин зүйлс нийгмийн эрүүл мэндийн чухал асуудал хэвээр байна. ДЭМБ-ын мэдээллээр Монгол Улсын хүн ам 2023 онд 3.43 сая орчим, эрүүл мэндийн зардал 2021 онд ДНБ-ий 6.91 хувьтай тэнцэж байна. ДЭМБ нь Монголын хувьд халдварт бус өвчнөөр нас барах магадлал, даралт ихсэлт, тамхины хэрэглээ, архины хэрэглээ, насанд хүрэгчдийн таргалалт зэрэг үзүүлэлтийг тусгайлан хянадаг. Энэ нь дотрын тусламж үйлчилгээ зөвхөн өвчнийг эмчлэхээс гадна эрсдэлийг эрт илрүүлэх, хүндрэлээс сэргийлэх, тогтмол хяналтыг хэвшүүлэх шаардлагатайг харуулж байна.

Мэдрэл

Мэдрэлийн эмгэгийн тасаг нь толгой өвдөлт, толгой эргэх, тэнцвэрийн алдагдал, мэдээ алдрал, бул вамхайрах, ой санамжийн өөрчлөлт болон мэдрэлийн бусад зовуурийн үзлэг, оношилгоог хийдэг. Эмч нь үйлчлүүлэгчийн шинж тэмдэг, эрсдэлт хүчин зүйлс, лаборатори болон дүрс оношилгооны (CT, MRI) хариунд тулгуурлан тухайн хүнд тохирсон эмчилгээ, нөхөн сэргээх болон тогтмол хяналтын төлөвлөгөөг боловсруулна.

Тус тасаг нь тархины цус харвалт (ишеми, цус харвалтын дараах хяналт), мигрень, эпилепсия, паркинсоны өвчин, захын мэдрэлийн эмгэг, нурууны үрэвсэлт өвчний улмаас үүссэн мэдрэлийн зовуурь, дементийн анхны шинжтэй үйлчлүүлэгчдэд оношилгоо, эмчилгээ, эмийн тохиргоо, амьдралын хэв маягийн зөвлөгөөг өгдөг. Шаардлагатай тохиолдолд яаралтай тусламж, дүрс оношилгоо, сэргээн засах багтай уялдаж, цогц тусламжийг хүргэнэ.

Монгол Улсад тархины цус харвалт нь нас баралт болон тахир дутуугийн тэргүүлэгч шалтгаануудын нэг хэвээр байгаа бөгөөд артерийн даралт ихсэлт, тамхины хэрэглээ, чихрийн шижин зэрэг хяналтгүй эрсдэлт хүчин зүйлсээс үүдэлтэй байдаг. ДЭМБ-ын Монголын тойм мэдээлэлд халдварт бус өвчнөөр эрт нас барах магадлал, даралт ихсэлт, тамхи, архины хэрэглээ зэрэг үзүүлэлтийг тогтмол хянадаг. Энэ нь мэдрэлийн тусламж үйлчилгээг эрт оношилгоо, цаг алдалгүй эмчилгээ, дахин харвалтаас сэргийлэх хяналт, сэргээн засахтай уялдсан цогц тогтолцоо болгон хөгжүүлэх шаардлагатайг харуулдаг.

Зүрх судас

Зүрх судасны тасаг нь зүрхний цахилгаан бичлэг (ЭКГ), эхокардиографи, ачаалал ба халтиргааны сорил, лабораторийн шинжилгээнд тулгуурлан зүрх судасны өвчний үзлэг, оношилгоо, эрсдэлийн үнэлгээг гүйцэтгэдэг. Үйлчлүүлэгчийн нас, зовуурь, удамшлын болон амьдралын хэв маягийн эрсдэл, хавсарсан өвчний мэдээлэлд үндэслэн цаашдын оношилгоо, эмчилгээний болон урт хугацааны хяналтын төлөвлөгөөг боловсруулна.

Тус тасаг нь артерийн даралт ихсэлт, цусан хангамжийн дутагдалт зүрхний өвчин, зүрхний шигдээсийн дараах хяналт, зүрхний хэмнэлийн алдагдал, зүрхний дутмагшил, дислипидеми, чихрийн шижинтэй хавсарсан зүрх судасны эрсдэлийг үнэлэх, эмчлэхэд чиглэдэг. Эмийн эмчилгээний тохиргоо, амьдралын хэв маягийн зөвлөгөө, шаардлагатай тохиолдолд дүрс оношилгоо, мэс засал, эрчимт эмчилгээний багтай уялдсан тусламжийг хүргэнэ.

Монгол Улсад зүрх судасны өвчин нь нас баралтын тэргүүлэгч шалтгаан болж, халдварт бус өвчний дунд хамгийн өндөр дүнг үзүүлсээр байна. ДЭМБ-ын Монголын улсын тойм мэдээллээр халдварт бус өвчнөөр эрт нас барах магадлал, артерийн даралт ихсэлт, тамхины хэрэглээ, архины хортой хэрэглээ, насанд хүрэгчдийн таргалалт зэрэг үзүүлэлт нь тогтмол хяналт шаардсан хэвээр байна. Энэ нь зүрх судасны тусламжийг зөвхөн өвчтөнд эмчилгээ үзүүлэхэд бус, эрсдэлт хүчин зүйлсийг эрт илрүүлэх, амьдралын хэв маягийг өөрчлөх, дахилтаас сэргийлэх цогц үйлчилгээ болгон хөгжүүлэх шаардлагатайг харуулж байна.